Czasopisma

Język / Language

Zdrowa jama ustna noworodka i niemowlaka: profilaktyka, nawyki i rozwój od pierwszych dni życia

Michalska K:
PRACA POGLĄDOWA
ASYST HIG STOMATOL
TOM/VOLUME 21; NUMER/NUMBER 1 (81), 2026: 21-28
E-ISSN 2392-1854
ISSN 1895-6920

Zdrowa jama ustna noworodka i niemowlaka: profilaktyka, nawyki i rozwój od pierwszych dni życia
Healthy oral cavity of newborns and infants: prevention, habits and development from the first days of life

Katarzyna Michalska 1,2
¹ PTS, Sekcja Profilaktyki i Promocji Zdrowia

Authors’ Contribution: A - Study Design, B - Data Collection, C - Statistical Analysis, D - Data Interpretation, E - Manuscript Preparation, F - Literature Search, G - Funds Collection
Received: 30.01.2026. Accepted: 30.01.2026. Published: 23.02.2026
Prawa autorskie przeniesione na Wydawnictwo AS MEDIA
Kontakt z autorem: e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript., IG: https://www.instagram.com/higienistka_z_karkonoszy/ tel. + 48 884 039 158

Cytowanie: należy cytować pierwotną, elektroniczną wersję artykułu:
Michalska K: Zdrowa jama ustna noworodka i niemowlaka: profilaktyka, nawyki i rozwój od pierwszych dni życia; Asyst Hig Stomatol 2026;81:21-28.

STRESZCZENIE

Zdrowie jamy ustnej dziecka kształtuje się już w okresie prenatalnym i od pierwszych dni życia wymaga odpowiedniej profilaktyki oraz właściwej higieny. Wczesne działania profilaktyczne odgrywają istotną rolę w zapobieganiu chorobom jamy ustnej, w tym próchnicy wczesnodziecięcej. Celem artykułu jest przedstawienie specyfiki jamy ustnej noworodka i niemowlęcia oraz omówienie podstawowych zasad profilaktyki stomatologicznej w pierwszych miesiącach życia dziecka. W pracy opisano różnice anatomiczne i fizjologiczne między jamą ustną noworodka i niemowlęcia, a także zasady higieny jamy ustnej przed i po pojawieniu się pierwszych zębów. Omówiono rolę odpowiednich akcesoriów higienicznych, znaczenie prawidłowych nawyków żywieniowych oraz wpływ edukacji rodziców i opiekunów na kształtowanie właściwych zachowań prozdrowotnych. Zwrócono również uwagę na najczęstsze zagrożenia dla zdrowia jamy ustnej w pierwszym okresie życia dziecka oraz na znaczenie współpracy interdyscyplinarnej w profilaktyce stomatologicznej. Wczesna profilaktyka i edukacja zdrowotna stanowią fundament prawidłowego rozwoju jamy ustnej oraz utrzymania zdrowia zębów w kolejnych etapach życia.

SŁOWA KLUCZOWE

higiena jamy ustnej noworodka; higiena jamy ustnej niemowląt; profilaktyka stomatologiczna; próchnica wczesnodziecięca; ząbkowanie; wizyta adaptacyjna

ABSTRACT

A child's oral health begins in the prenatal period and requires appropriate preventive care from the first days of life. Early preventive measures play a crucial role in reducing the risk of oral diseases, including early childhood caries. The aim of this article is to present the characteristics of the oral cavity of newborns and infants and to discuss the basic principles of oral health prevention in the first months of life. The paper describes anatomical and physiological differences between the oral cavity of newborns and infants and outlines oral hygiene practices both before and after the eruption of the first teeth. The role of appropriate hygiene accessories, the importance of proper feeding habits, and the impact of parental education on establishing healthy behaviors are also discussed. Particular attention is given to the most common threats to oral health during early infancy and to the importance of interdisciplinary cooperation in preventive dental care. Early prevention and health education constitute the foundation for proper oral development and long-term oral health.

KEYWORDS

newborn oral hygiene; infant oral hygiene; oral health prevention; early childhood caries; teething; adaptation visit

PIŚMIENNICTWO / REFERENCES

  1. Jang H, Patoine A, Wu TT, Castillo DA, Xiao J. Oral microflora and pregnancy: a systematic review and meta-analysis. Sci Rep. 2021;11(1):16870. doi:10.1038/s41598-021-96495-1.

  2. Wang CH, Lin YT, Lin YJ. A survey of natal and neonatal teeth in newborn infants. J Formos Med Assoc. 2017;116(3):193-196. doi:10.1016/j.jfma.2016.03.009.

  3. Munirji L, Kumar A, Suzuki A, Omairi H, Grigoriadis J, Grigoriadis A. Influence of dental stages on orofacial muscle strength and oral motor behavior in children. Int Dent J. 2025;75(6):103870. doi:10.1016/j.identj.2025.103870.

  4. Peres KG, Chaffee BW, Feldens CA, et al. Breastfeeding and oral health: evidence and recommendations. J Dent Res. 2018;97(1):12-19. doi:10.1177/0022034517737024.

  5. Turgeon-O'Brien H, Lachapelle D, Gagnon PF, Larocque I, Maheu-Robert LF. Nutritive and nonnutritive sucking habits: a review. ASDC J Dent Child. 1996;63(5):321-327.

  6. Olate P, Martínez A, Sans-Serramitjana E, Cortés M, Díaz R, Hernández G, et al. The infant oral microbiome: developmental dynamics, modulating factors, and implications for oral and systemic health. Int J Mol Sci. 2025;26(16):7983. doi:10.3390/ijms26167983.

  7. Damle SG, Yadav R, Garg S, Dhindsa A, Beniwal V, Loomba A, Chatterjee S. Transmission of mutans streptococci in mother-child pairs. Indian J Med Res. 2016;144(2):264-270. doi:10.4103/0971-5916.195042.

  8. Shrestha SK, Arora A, Manohar N, Ekanayake K, Foster J. Association of breastfeeding and early childhood caries: a systematic review and meta-analysis. Nutrients. 2024;16(9):1355. doi:10.3390/nu16091355.

  9. Paglia L. Early childhood caries: a family-centred disease. Eur J Paediatr Dent. 2025;26(2):87. doi:10.23804/ejpd.2025.26.02.01.