Czasopisma

Język / Language

Znaczenie oceny funkcjonalnej jamy ustnej w kontekście dentofobii i adaptacji pacjenta do leczenia stomatologicznego

Musierowicz B:
PRACA POGLĄDOWA
ASYST HIG STOMATOL
TOM/VOLUME 21; NUMER/NUMBER 1 (81), 2026: 35-39
E-ISSN 2392-1854
ISSN 1895-6920

Znaczenie oceny funkcjonalnej jamy ustnej w kontekście dentofobii i adaptacji pacjenta do leczenia stomatologicznego
The Importance of Functional Assessment of the Oral Cavity in the Context of Dentophobia and Patient Adaptation to Dental Treatment

Beata Musierowicz1,B,D,E,F
¹ Centrum Efata Beata Musierowicz, Łódź

Authors’ Contribution: A - Study Design, B - Data Collection, C - Statistical Analysis, D - Data Interpretation, E - Manuscript Preparation, F - Literature Search, G - Funds Collection
Received: 26.01.2026. Accepted: 06.02.2026. Published: 23.02.2026
Prawa autorskie przeniesione na Wydawnictwo AS MEDIA
Kontakt z autorem: Beata Musierowicz Centrum Efata Beata Musierowicz, Narutowicza 126A, Łódź tel. +48 505 829 167, e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

Cytowanie: należy cytować pierwotną, elektroniczną wersję artykułu:
Musierowicz B: Znaczenie oceny funkcjonalnej jamy ustnej w kontekście dentofobii i adaptacji pacjenta do leczenia stomatologicznego; Asyst Hig Stomatol 2026;81:35-39.

STRESZCZENIE

Dentofobia stanowi istotny problem kliniczny wpływający zarówno na przebieg, jak i skuteczność leczenia stomatologicznego. Lęk przed leczeniem stomatologicznym ma charakter biopsychospołeczny i może być związany nie tylko z doświadczeniami pacjenta czy czynnikami psychologicznymi, lecz również z zaburzeniami funkcjonalnymi w obrębie jamy ustnej. Celem pracy jest przedstawienie znaczenia oceny funkcjonalnej jamy ustnej w procesie adaptacji pacjenta do leczenia stomatologicznego. Na podstawie przeglądu literatury omówiono rolę takich czynników jak nasilony odruch wymiotny, nadwrażliwość sensoryczna jamy ustnej, bruksizm, wzmożone napięcie mięśni żucia oraz zaburzenia połykania i oddychania. Objawy te są często interpretowane wyłącznie jako reakcje lękowe, co może prowadzić do niewłaściwej diagnostyki oraz trudności w prowadzeniu leczenia. W artykule podkreślono, że włączenie elementów oceny miofunkcjonalnej przed rozpoczęciem leczenia stomatologicznego umożliwia lepsze dostosowanie procedur terapeutycznych, zwiększa tolerancję zabiegów oraz poprawia komfort i bezpieczeństwo pacjenta. Holistyczne podejście uwzględniające zarówno aspekty psychologiczne, jak i funkcjonalne jamy ustnej może znacząco wspierać proces adaptacji pacjenta do leczenia stomatologicznego.

SŁOWA KLUCZOWE

dentofobia; lęk stomatologiczny; diagnostyka miofunkcjonalna; odruch wymiotny; bruksizm; nadwrażliwość sensoryczna jamy ustnej; oddychanie przez usta; połykanie; adaptacja do leczenia stomatologicznego

ABSTRACT

Dentophobia is a significant clinical problem that affects both the course and effectiveness of dental treatment. Dental anxiety has a biopsychosocial nature and may be associated not only with previous experiences and psychological factors but also with functional disturbances within the oral cavity. The aim of this article is to present the importance of functional assessment of the oral cavity in the process of patient adaptation to dental treatment. Based on a literature review, the role of factors such as an exaggerated gag reflex, oral sensory hypersensitivity, bruxism, increased masticatory muscle tension, and disorders of swallowing and breathing are discussed. These symptoms are often interpreted solely as anxiety-related reactions, which may lead to misdiagnosis and difficulties in dental management. The article highlights that incorporating elements of myofunctional assessment before initiating dental treatment allows for better adaptation of clinical procedures, increases treatment tolerance, and improves patient comfort and safety. A holistic approach that considers both psychological and functional aspects of the oral cavity may significantly support patient adaptation to dental care.

KEYWORDS

dentophobia; dental anxiety; myofunctional assessment; gag reflex; bruxism; oral sensory hypersensitivity; mouth breathing; swallowing; dental treatment tolerance

PIŚMIENNICTWO/REFERENCES

  1. Armfield JM. The extent and nature of dental fear and phobia in Australia. Aust Dent J. 2010;55(4):368-377.

  2. Carter AE, Carter G, Boschen M, AlShwaimi E, George R. Pathways of fear and anxiety in dentistry. World J Clin Cases. 2015;3(7):642-653.

  3. Kvale G, Berggren U. Dental anxiety and behaviour management problems in dental practice. Community Dent Oral Epidemiol. 2004;32(6):422-430.

  4. van Wijk AJ, Hoogstraten J. Anxiety and pain during dental injections. J Dent. 2009;37(9):700-704.

  5. Bassi GS, Humphris GM, Longman LP. The etiology and management of gagging: a review. J Prosthet Dent. 2004;91(5):459-467.

  6. Wright SM. Gag reflex: clinical considerations in dentistry. J Am Dent Assoc. 2011;142(6):710-718.

  7. Newton JT, Asimakopoulou K, Daly B, Scambler S, Scott S. The management of dental anxiety. Br Dent J. 2012;213(6):271-274.

  8. Coulthard P, Thomson P, Kumar N, Pretty I, Brennan P. Behavioural techniques in the management of dental anxiety. Br Dent J. 2014;217(6):309-314.

  9. Lobbezoo F, Ahlberg J, Glaros AG, et al. Bruxism defined and graded: an international consensus. J Oral Rehabil. 2013;40(1):2-4.

  10. Manfredini D, Winocur E, Guarda-Nardini L, Paesani D, Lobbezoo F. Epidemiology of bruxism in adults. J Orofac Pain. 2017;27(2):99-110.

  11. Michelotti A, de Wijer A, Steenks M, Farella M. Home-exercise regimes for the management of temporomandibular disorders. J Oral Rehabil. 2020;47(3):321-331.

  12. Harari D, Redlich M, Hamud T, Gross M. Mouth breathing and dentofacial development. Laryngoscope. 2010;120(10):2089-2093.

  13. Gomes CF, Trezza EM, Murade EC, Padovani CR. Surface electromyography of facial muscles during swallowing. J Oral Rehabil. 2014;41(7):504-511.

  14. Armfield JM, Heaton LJ. Management of fear and anxiety in the dental clinic. Aust Dent J. 2013;58(4):390-407.