Polski 
English (UK) 
Piwowarczyk J.
ARTYKUŁ PRZEGLĄDOWY
ASYST HIG STOMATOL
TOM/VOLUME 21; NUMER/NUMBER 3 (83), 2026: 152-161
E-ISSN 2392-1854
ISSN 1895-6920
Bioaerozole w środowisku stomatologicznym: źródła, ekspozycja zawodowa i strategie ograniczania ryzyka
Bioaerosols in the dental environment: sources, occupational exposure and risk reduction strategies
Justyna Piwowarczyk1,E,F
¹ MEDILAB Sp. z o.o., Białystok
Authors’ Contribution: A: Study Design (projekt badania); B: Data Collection (zbieranie danych); C: Statistical Analysis (analiza statystyczna); D: Data Interpretation (interpretacja danych); E: Manuscript Preparation (przygotowanie manuskryptu); F: Literature Search (przegląd literatury); G: Funds Collection (pozyskanie finansowania).
Received: 30.06.2026. Accepted: 27.07.2026. Published: 20.08.2026
Prawa autorskie przeniesione na Wydawnictwo AS MEDIA
Kontakt z autorem: MEDILAB Sp. z o.o., ul. Niedźwiedzia 60, 15-531 Białystok, te;. +48 697 451 010, e-mail:
Cytowanie: należy cytować pierwotną, elektroniczną wersję artykułu:
Piwowarczyk J. Bioaerozole w środowisku stomatologicznym: źródła, ekspozycja zawodowa i strategie ograniczania ryzyka. Asyst Hig Stomatol. 2026;83:152-161.
STRESZCZENIE
Bioaerozol powstający podczas procedur stomatologicznych stanowi potencjalne źródło ekspozycji zawodowej i środowiskowej na cząstki biologiczne. Jest generowany przede wszystkim podczas stosowania instrumentów wysokoobrotowych, skalerów ultradźwiękowych, urządzeń do piaskowania oraz strzykawko-dmuchawki i może zawierać materiał pochodzący z jamy ustnej pacjenta oraz wodę z unitu stomatologicznego. Cząstki biologiczne mogą pozostawać zawieszone w powietrzu, docierać do strefy oddychania personelu oraz osiadać na powierzchniach w gabinecie. Celem opracowania jest przedstawienie aktualnego stanu wiedzy dotyczącego źródeł bioaerozolu stomatologicznego, potencjalnej ekspozycji zawodowej i środowiskowej oraz metod ograniczania ryzyka. Analiza piśmiennictwa wskazuje na znaczenie kontroli aerozolu u źródła, wysokowydajnej ewakuacji, właściwej wentylacji, kontroli jakości wody w unicie stomatologicznym, dekontaminacji powierzchni oraz odpowiednio dobranych środków ochrony indywidualnej. Jednocześnie dowody dotyczące bezpośredniej transmisji zakażeń poprzez bioaerozol stomatologiczny pozostają ograniczone i niejednorodne. Skuteczna kontrola ryzyka wymaga zastosowania wielobarierowego podejścia obejmującego rozwiązania techniczne, higieniczne i organizacyjne.
SŁOWA KLUCZOWE:
aerozole; ekspozycja zawodowa; gabinety stomatologiczne; kontrola zakażeń; personel stomatologiczny; wentylacja
ABSTRACT
Bioaerosols generated during dental procedures constitute a potential source of occupational and environmental exposure to biological particles. They are produced primarily during the use of high-speed handpieces, ultrasonic scalers, air-polishing devices and air-water syringes and may contain material originating from the patient's oral cavity as well as dental unit water. Biological particles may remain suspended in the air, reach the breathing zone of dental personnel and settle on surfaces within the clinical environment.
The aim of this paper is to present current knowledge regarding the sources of dental bioaerosols, potential occupational and environmental exposure, and strategies for risk reduction. The literature indicates the importance of source control, high-volume evacuation, adequate ventilation, dental unit waterline management, surface decontamination and appropriate personal protective equipment. At the same time, evidence concerning direct transmission of infectious diseases through dental bioaerosols remains limited and heterogeneous. Effective risk management therefore requires a multilayered approach combining engineering, hygienic and organisational measures.
KEY WORDS:
Aerosols; Dental Offices; Cross Infection; Occupational Exposure; Disinfection; Infection Control