Zmiany barwnikowe

Wilkońska R, Jamróz-Wilkońska L, Jeziernicka A, Wilkoński W:
PRACA POGLĄDOWA
ASYST HIG STOMATOL
Tom/Volume 20; Numer/Number 1 (77), 2025: 8-13
E-ISSN 2392-1854
ISSN 1895-6920

Zmiany barwnikowe
Pigmented Lesions of the Oral Mucosa

Róża Wilkońska^1,A,B,D,E,F, Lidia Jamróz-Wilkońska^2,A,B,D,E,F, Aleksandra Jeziernicka^3,B,D,E, Wojciech Wilkoński^4,A,D,E,F
¹ Studentka, Wydział Lekarski Kierunek Lekarsko-Dentystyczny CMUJ Kraków,
² Prywatny Gabinet Stomatologiczny Lidia Jamróz-Wilkońska
³ Uniwersyteckie Centrum Stomatologii i Medycyny Specjalistycznej, Poznań, Poradnia Stomatologii Zachowawczej i Periodontologii.
Kierownik: prof. dr. hab. Anna Surdacka
⁴ Zakład Stomatologii Zintegrowanej Instytutu Stomatologii Wydziału Lekarskiego Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków. Kierownik: prof. dr hab. Jolanta Pytko-Polończyk

Authors’ Contribution: A - Study Design, B - Data Collection, C - Statistical Analysis, D - Data Interpretation, E - Manuscript Preparation, F - Literature Search, G - Funds Collection

Received: 23.01.2025. Accepted: 10.02.2025. Published: 24.02.2025

Konflikt interesów: Autorzy oświadczają, że nie występuje konflikt interesów związany z publikacją niniejszego artykułu.

Finansowanie: Autorzy oświadczają, że praca nie była finansowana ze źródeł zewnętrznych.

Prawa autorskie przeniesione na Wydawnictwo AS MEDIA

Kontakt z autorem: Róża Wilkońska: Wydział Lekarski Kierunek Lekarsko-Dentystyczny CMUJ Kraków, ul. Montelupich 4, 31-135 Kraków, e-mail: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.; Lidia Jamróz-Wilkońska: Prywatny Gabinet Stomatologiczny Topolowa 14, 34-100 Wadowice.

CYTOWANIE: należy cytować pierwotną, elektroniczną wersję artykułu: Wilkońska R, Jamróz-Wilkońska L, Jeziernicka A, Wilkoński W: Zmiany barwnikowe;Asyst Hig Stomatol 2025;77:8-13.

STRESZCZENIE

Cel: Celem artykułu jest przedstawienie podstawowych przyczyn zmian barwnikowych błony śluzowej jamy ustnej oraz omówienie ich znaczenia w obserwacji klinicznej i diagnostyce różnicowej.

Materiał i metody: W artykule uporządkowano informacje dotyczące fizjologicznej pigmentacji błony śluzowej jamy ustnej, roli melaniny i melanocytów oraz wybranych przyczyn zmian zabarwienia tkanek jamy ustnej.

Wyniki: Zmiany barwnikowe błony śluzowej jamy ustnej mogą mieć różnorodne pochodzenie, obejmujące m.in. czynniki egzogenne, leki, zaburzenia ogólnoustrojowe oraz zmiany nowotworowe. Charakter, lokalizacja i dynamika zmiany mogą mieć istotne znaczenie w diagnostyce różnicowej.

Wnioski: Znajomość przyczyn i podstawowych cech klinicznych zmian barwnikowych jest istotna dla prawidłowej obserwacji błony śluzowej jamy ustnej oraz właściwego kierowania pacjenta do dalszej diagnostyki.

SŁOWA KLUCZOWE: błona śluzowa jamy ustnej, diagnostyka różnicowa, hiperpigmentacja, melanocyty, pigmentacja, zmiany barwnikowe

SUMMARY

Objective: The aim of this article is to present the main causes of pigmented lesions of the oral mucosa and to discuss their relevance to clinical assessment and differential diagnosis.

Materials and Methods: The article summarizes and organizes information on physiological pigmentation of the oral mucosa, the role of melanin and melanocytes, and selected causes of changes in oral tissue coloration.

Results: Pigmented lesions of the oral mucosa may have various origins, including exogenous factors, medications, systemic disorders, and neoplastic lesions. The characteristics, location, and dynamics of a lesion may be important in differential diagnosis.

Conclusions: Knowledge of the causes and basic clinical features of pigmented lesions is important for appropriate observation of the oral mucosa and for referring patients for further diagnostic assessment when necessary.

KEY WORDS:
Differential Diagnosis, Hyperpigmentation, Melanocytes, Oral Mucosa, Pigmentation, Pigmented Lesions

PIŚMIENNICTWO/REFERENCES:
1.    Wilkońska R, Jamróz-Wilkońska L, Wilkoński W: Błona śluzowa jamy ustnej; Asyst Hig Stomatol 2024;76:192-199.
2.  Wilkońska R, Lidia Jamróz-Wilkońska L: Wskaźniki w badaniu pacjenta periodontologicznego; Asyst Hig Stomatol 2024;43:161-165.
3.    Madani M, Berardi T, Stoopler ET: Anatomic and examination considerations of the oral cavity; Med Clin North Am 2014;98(6):1225-38. doi: 10.1016/j.mcna.2014.08.001. Epub 2014 Sep 18. PMID: 25443674
4.    James P, Worthington HV, Parnell C, Harding M, Lamont T, Cheung A, Whelton H, Riley P: Chlorhexidine mouthrinse as an adjunctive treatment for gingival health; Cochrane Database Syst Rev 2017;3(3):CD008676. doi: 10.1002/14651858.CD008676.pub2. PMID: 28362061; PMCID: PMC6464488
5.    Lin D, Yang L, Wen L, Lu H, Chen Q, Wang Z: Crosstalk between the oral microbiota, mucosal immunity, and the epithelial barrier regulates oral mucosal disease pathogenesis; Mucosal Immunol 2021;14(6):1247-1258. doi: 10.1038/s41385-021-00413-7. Epub 2021 May 26.
6.    Daniel S Thoma: Discoloration of the Peri-implant Mucosa Caused by Zirconia and Titanium Implants; J Periodontics Restorative Dent 2016;36(1):39-45.
7.    PR Cohen: The color of skin: blue diseases of the skin, nails, and mucosa; Clin Dermatol 2019;37(5):468-486. 
8.    Chandan SN et al: Primary Malignant Melanoma of Oral Mucosa - Report of Two Cases; Contemp Clin Dent 2020;11(2):195-198.